Devizni platni promet uređen je Zakonom o deviznom poslovanju. Pored plaćanja, naplate i prenosa deviza, ovim Zakonom uređeno je i pravo rezidenata da drže devizna sredstva kod banaka u inostranstvu.

U smislu ovog zakona, pa shodno tome i u smislu našeg teksta, rezidenti su:

  1. pravno lice koje je registrovano i ima sedište u Republici Srbiji;
  2. preduzetnik – fizičko lice koje je registrovano u Republici i koje radi sticanja dobiti, u vidu zanimanja, obavlja zakonom dozvoljenu delatnost;
  3. ogranak stranog pravnog lica upisan u registar kod nadležnog organa u Republici;
  4. fizičko lice koje ima prebivalište u Republici, osim fizičkog lica koje ima boravak u inostranstvu duži od godinu dana;
  5. fizičko lice – strani državljanin koji na osnovu dozvole za boravak, odnosno radne vize boravi u Republici duže od godinu dana, osim diplomatsko-konzularnih predstavnika stranih zemalja i članova njihovih porodica;
  6. korisnici sredstava budžeta Republike Srbije, korisnici sredstava organizacija za obavezno socijalno osiguranje i korisnici sredstava budžeta lokalne vlasti, kao i drugi korisnici javnih sredstava koji su uključeni u sistem konsolidovanog računa trezora;
  7. diplomatsko, konzularno i drugo predstavništvo u inostranstvu koje se finansira iz budžeta Republike i domaći državljani zaposleni u tim predstavništvima, kao i članovi njihovih porodica.

Dakle, sva gore pobrojana lica u ovom tekstu označavamo kao rezidente, i bavimo se njihovim pravom da na računima u inostranstvu drže strana sredstva plaćanja – devize.

Prema članu 27. Zakona o deviznom poslovanju, rezidenti (koje smo pobrojali u prethodnom pasusu) mogu držati devize na računu kod banke u inostranstvu samo pod uslovima i na način koji propiše Narodna banka Srbije.

Pomenute uslove propisala je Narodna banka Srbije u Odluci o uslovima pod kojima i načinu na koji rezidenti mogu držati devize na računu kod banke u inostranstvu.

Odlukom se definiše da devize na računu kod banke u inostranstvu mogu držati sledeći

rezidenti:

  1. diplomatska, konzularna i druga predstavništva Republike Srbije u inostranstvu koja se finansiraju iz budžeta Republike Srbije – do iznosa neophodnog za finansiranje tih predstavništava navedenog u rešenju ministarstva nadležnog za spoljne poslove, odnosno drugog nadležnog organa;
  2. domaći državljani zaposleni u predstavništvima iz prethodnog pasusa – do ukupnog iznosa zarada ostvarenih od momenta upućivanja u ta predstavništva;
  3. lica koja se upućuju na rad u misiju Republike Srbije u inostranstvu na osnovu odluke nadležnog organa, kao i predstavnici državnog organa koji u inostranstvu borave na osnovu odluke Vlade Republike Srbije – do iznosa navedenih u tim odlukama;
  4. lica koja se na stručno usavršavanje u inostranstvu upućuju na osnovu rešenja – u visini troškova iz tog rešenja, kao i lica kojima se mogu prenositi sredstva plaćanja po osnovu izdržavanja porodice – do iznosa utvrđenog propisom kojim se uređuju lični i fizički prenosi sredstava plaćanja u inostranstvo i iz inostranstva;
  5. lica koja se iseljavaju iz Republike Srbije, uz dokaz o iseljenju – do iznosa koji je prenet, odnosno iznet iz Republike Srbije u smislu propisa iz odredbe pod 4) ovog stava;
  6. strani državljani koji na osnovu dozvole za boravak, odnosno radne vize borave u Republici Srbiji duže od jedne godine;
  7. vlasnici nepokretnosti u inostranstvu za prodaju ove nepokretnosti – do iznosa vrednosti nepokretnosti navedene u ugovoru o kupoprodaji;
  8. lica koja imaju državljanstvo Republike Srbije i prebivalište u Republici Srbiji a imaju i državljanstvo druge države, zatim lica s prebivalištem u Republici Srbiji koja imaju državljanstvo samo Republike Srbije i čiji boravak u inostranstvu nije duži od godinu dana – i to na osnovu radne vize, posebne kategorije viza, boravišne dozvole ili drugog dokumenta kojim se dokazuje, odnosno omogućava ovaj boravak, kao i lica koja su ostvarila stranu penziju u zemljama s kojima nije zaključen međudržavni sporazum – radi uplate penzija.

Posle prestanka razloga zbog kojih je rezidentu omogućeno da drži devize na računu kod banke u inostranstvu, rezident je dužan da u roku od narednih 30 dana unese u Republiku Srbiju preostala sredstva i ugasi taj račun.

Privredna društva i preduzetnici ne nalaze se na gornjem spisku.

Međutim, postoji još jedna grupa slučajeva u kojima je omogućeno da domaća lica (rezidenti) deponuju sredstva u inostranstvu, ali samo pod uslovom da je za to dobijeno odobrenje Narodne banke Srbije.

U ovu grupu spadaju sredstva za finansiranje izvođenja investicionih radova u inostranstvu, za istraživačke radove u inostranstvu, za izmirenje poreskih i drugih javnopravnih obaveza prema stranoj državi, za naplate po osnovu povraćaja poreza ostvarenog u stranoj državi, za plaćanje tekućih troškova obavljanja delatnosti predstavništava ili ogranaka pravnih lica u inostranstvu, za polaganje garantnih depozita u inostranstvu, za korišćenje stranog finansijskog kredita i sredstva za brojne druge namene koje su precizno definisane tačkom 3. Odluke koje su precizno definisane tačkom 3. Odluke koju možete pronaći na sajtu Narodne banke Srbije klikom ovde (sa izmenama i dopunama ovde), a koje zbog obimnosti ne možemo sve detaljno obraditi.

Kako bi dobio odobrenje za držanje deviza za namene koje smo prethodno opisali, rezident podnosi Narodnoj banci Srbije pismeni zahtev za izdavanje odobrenja za držanje deviza na računu kod banke u inostranstvu, koji treba da sadrži:

  • naziv podnosioca zahteva,
  • njegovo sedište, adresu i telefon,
  • predmet poslovanja – delatnost,
  • matični broj,
  • osnov za držanje deviza u inostranstvu,
  • iznos i rok za koje se traži ovo odobrenje,
  • naziv zemlje i strane banke u toj zemlji kod koje će se otvoriti ovaj račun.

Uz navedeni zahtev prilaže i propisana dokumentacija, a Narodna banka može tražiti i drugu dokumentaciju, ukoliko proceni da je to neophodno.

Ukoliko ispunjava uslove, rezident od Narodne banke Srbije dobija Rešenje kojim se odobrava držanje deviza na računu kod banke u inostranstvu. Rešenje važi godinu dana, a izuzetno se uzdaje i na duži period.

Rezident je dužan da NBS dostavi podatke o broju deviznog računa koji je, na osnovu odobrenja Narodne banke Srbije, otvorio kod banke u inostranstvu, i to u roku od 30 dana od dana otvaranja tog računa, kao i da izveštava Narodnu banku o stanju sredstava na tom računu.

Poslednja izmena dana 9. oktobra 2017. u 12:41


Marija Đorđić

Rođena je 1984. godine u Beogradu. Završila je X gimnaziju. Na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Beogradu diplomirala je 2008. godine na smeru međunarodna ekonomija. Nakon nekoliko godina rada u spoljnotrgovinskom i IT sektoru, osniva Experta d.o.o, knjigovodstvenu agenciju koja uspešno…… Saznaj više »