Nakon obavljene registracije privrednog subjekta u Agenciji za privredne registre ili drugoj nadležnoj instituciji, otpočinje vođenje poslovnih knjiga.

Vođenje poslovnih knjiga obavlja knjigovođa. Prema Zakonu o računovodstvu, poslovne knjige može da vodi knjigovođa koji je zaposlen kod lica čije knjige vodi ili se vođenje knjiga može poveriti drugom pravnom licu ili preduzetniku sklapanjem pisanog ugovora. Knjigovođa nije obavezan zakonom da poseduje bilo kakvu licencu ili položen stručni ispit da bi mogao da vodi knjige i izrađuje završni račun. Firma sama definiše uslove koje ova osoba treba da zadovolji (stepen stručne spreme, godine radnog skustva, poznavanje rada na računaru).

Ovi uslovi, kao i organizacija knjigovodstva i pravila koja će se primenjivati prilikom obrade poslovnih događaja definišu se Pravilnikom o računovodstvu i računovodstvenim politikama.

Nakon što firma donese Pravilnik o računovodstvu, izabrani knjigovođa može da pristupi otvaranju poslovnih knjiga.

Prema članu 12. Zakona o računovodstvu, novoosnovana pravna lica otvaraju poslovne knjige na osnovu bilansa osnivanja koji se sastavlja nakon popisa imovine i obaveza, sa stanjem na dan upisa u registar kod Agencije, odnosno kod drugog nadležnog organa.

Ovo praktično znači da osnivači treba da popišu svu imovinu, materijalnu i nematerijalnu, kojom raspolažu na dan registracije. Moglo bi se reći da popis predstavlja inventarisanje stavki koje čine osnovni kapital, odnosno uloge članova, tj ova imovina treba da odgovara osnovnom kapitalu društva koji je registrovan kod Agencije za privredne registre. O obavljenom popisu sastavlja se popisna lista.

Šta će se naći na popisnoj listi zavisi od kapitala koji je upisan u društvu.

Kapital može biti novčani i nenovčani. Nenovčani kapital sastoji se od prava i stvari čija vrednost se određuje sporazumno ili procenom stučnog lica (sudskog veštaka, revizora ili drugog stručnog lica).

Kapital koji osnivači prijavljuju Agenciji ne mora se odmah uplatiti na tekući račun društva (preduzeća). Osnivači mogu da se obavežu da će definisani osnovni kapital uplatiti naknadno. Ovaj kapital naziva se upisani neuplaćeni kapital. Zakonom je definisano da rok za uplatu ne može biti duži od 5 godine.

Ukoliko je kapital upisan a nije uplaćen, u bilansu se evidentira obaveza osnivača da uplate upisani kapital. Iz ugla privrednog društva, ovo je svojevrsno potraživanje prema osnivačima i knjiži se na posebnoj grupi konta Upisani neuplaćeni kapital. Na odgovarajuća konta kapitala knjiže se udeli članova (osnivača – vlasnika kapitala) u visini upisanog kapitala, bez obzira što on nije i uplaćen.

Ukoliko je prilikom osnivanja osnivački ulog osnivača uplaćen na tekući račun privrednog društva, u bilansu osnivanja naćiće se stavke novčana sredstva na računu kod banke i stavka udeli članova društva ograničene odgovornosti. Kada se postupak osnivanja i registracije završi, uplaćeni kapital biće raspoloživ na tekućem računu firme i ona može slobodno da ga troši u poslovne svrhe, u zakonom dozvoljenom okviru.

Ukoliko su prilikom osnivanja dva člana privrednog društva unela neka dobra, recimo alat i osnovna sredstva (a mogu uneti i materijal, robu, i druge vrste imovine) u bilansu osnivanja biće prikazane stavke alata i osnovnih sredstava i udeli članova društva u vrednosti koja je upisana u Agenciji. Naime, pre registracije firme, članovi društva procenili su imovinu koju unose u društvo i prijavili je Agenciji kao osnovni kapital.

Stavke imovine koje su prijavljene kao početni kapital mogu slobodno da se koriste u poslovanju, kao i sva druga poslovna imovina. Drugim rečima, novac ili dobra koja su uneta kao osnovni kapital nije potrebno specijalno tretirati zbog toga. Kao što smo već naveli u tekstu, novac se može trošiti u redovnom poslovanju, a dobra se mogu prodati ili rashodovati, kao i druga osnovna sredstva koja ne čine ulog osnivača.

Poslednja izmena dana 9. septembra 2017. u 14:30


Marija Đorđić

Rođena je 1984. godine u Beogradu. Završila je X gimnaziju. Na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Beogradu diplomirala je 2008. godine na smeru međunarodna ekonomija. Nakon nekoliko godina rada u spoljnotrgovinskom i IT sektoru, osniva Experta d.o.o, knjigovodstvenu agenciju koja uspešno…… Saznaj više »