Obveznici (pravna i fizička lica u sistemu PDV) dužna su da za svaki promet izdaju odgovarajući račun. Ova obaveza propisana je članom 42. Zakona o porezu na dodatu vrednost.

Na računu dobavljač obračunava iznos poreza na dobra ili usluge koje prodaje kupcu. Ujedno, dobavljač koristi PDV iskazan u računima koje primi od svojih dobavljača da smanji iznos svoje ukupne poreske obaveze, koju će obračunati i platiti na kraju poreskog perioda.

Kao što vidimo, račun je osnovni dokument kojim se evidentira promet i u kome se vrši obračun poreza na svaku pojedinačnu transakciju.

Računi se zatim beleže u knjigu ulaznih i knjigu izlaznih računa. Na bazi ovih evidencija na kraju poreskog perioda (meseca ili tromesečja) svaki obaveznik obračunava koliko poreza treba da plati državi.

Pored toga što je svaki obaveznik dužan da izda ispravan račun, posedovanje ispravnog računa je jedan od uslova za odbitak prethodnog poreza i definisan je članom 28. Zakona o porezu na dodatu vrednost. Zbog toga je vrlo važno da se pre korišćenja odbitnog PDV iz računa dobavljača proveri da li je račun tačan i da li sadrži sve obavezne elemente.

Pre svega, račun mora da prati promet koji je nastao. Ne treba izdavati račun ukoliko do prometa nije došlo. Takav račun nije ispravan. Obveznik koji izda račun i iskaže PDV iako do prometa nije došlo, dužan je da ovaj PDV plati, ali njegov kupac nema pravo da koristi PDV iz ovog računa kao odbitni. Izdavalac ovakvog (neispravnog) računa je poreski dužnik, u skladu sa članom 10. Zakona o porezu na dodatu vrednost. Ovaj slučaj nije tako redak u praksi. Ukoliko želi da svom kupcu dostavi dokument sa svim elementima buduće prodaje, prodavac treba da izda ponudu ili predračun, nikako račun.

Ispravan PDV račun sadrži sve elemente definisane zakonom, a to su:

  1. naziv, adresu i PIB obveznika – izdavaoca računa;
  2. mesto i datum izdavanja i redni broj računa;
  3. naziv, adresu i PIB obveznika – primaoca računa;
  4. vrstu i količinu isporučenih dobara ili vrstu i obim usluga;
  5. datum prometa dobara i usluga i visinu avansnih plaćanja;
  6. iznos osnovice;
  7. poresku stopu koja se primenjuje;
  8. iznos PDV koji je obračunat na osnovicu;
  9. napomenu o odredbi ovog zakona na osnovu koje nije obračunat PDV;
  10. napomenu da se za promet dobara i usluga primenjuje sistem naplate.

Ukoliko račun ne sadrži neki od navedenih podataka smatra se da račun nije ispravan, i obveznik PDV nema pravo da koristi PDV iz takvog računa kao odbitni. PDV iskazan u predračunu ne može se koristiti kao odbitni, jer predračun i račun nisu isto.

Iz navedenog se vidi da po primitku svakog računa od dobavljača, u firmi treba proveriti da li je pristigli račun ispravan. Na računu treba da bude ispisan tačan naziv, adresa i PIB firme koja prima račun. Ovo su podaci u kojima se najčešće potkrade greška. Naziv firme kupca ili adresu dobavljač ne treba da skraćuje po sopstvenom nahođenju, jer poreski organi mogu takve skraćenice da tretiraju kao netačno navedene podatke. Relevantni su podaci obaveznika koji su registrovani u Agenciji za privredne registre.

Dobra praksa koja se ustalila u privredi je da se pre izdavanja računa, dobavljaču ostave identifikacioni podaci firme, kako bi ih dobavljač tačno naveo u računu.

Pored Zakona o porezu na dodatu vrednost, sadržina računa propisana je i Pravilnikom o evidenciji prometa (Sl glasnik 99/2015).

U Pravilniku se navodi da isprave koje prate robu sadrže sledeće podatke: broj i datum isprave, poslovno ime, adresu i PIB isporučioca, primaoca i prevoznika (ukoliko ga ima), mesto i adresu objekta iz koga se isporučuje, ime, prezime i potpis odgovornih lica isporučioca, primaoca i prevoznika, naziv robe i količinu.

Isprave na osnovu kojih se vrši evidentiranje u Knjizi evidencije pored navedenih podataka sadrže i jediničnu cenu i vrednost robe.

Poslednja izmena dana 20. aprila 2016. u 22:36


Marija Đorđić

Rođena je 1984. godine u Beogradu. Završila je X gimnaziju. Na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Beogradu diplomirala je 2008. godine na smeru međunarodna ekonomija. Nakon nekoliko godina rada u spoljnotrgovinskom i IT sektoru, osniva Experta d.o.o, knjigovodstvenu agenciju koja uspešno…… Saznaj više »