Vlada Republike Srbije na jučerašnjoj sednici usvojila je predlog izmena i dopuna Uredbe o bližim uslovima, kriterijumima i elementima za paušalno oporezivanje obveznika poreza na prihode od samostalne delatnosti. Za vas analiziramo kakve promene nam donosi ovaj dokument.

Sledi tekst izmena i dopuna sa komentarima.

u članu 3. stav 1. tačka 2), posle reči: „u nepoljoprivredne svrhe,“ dodaju se reči: „delatnost ribolova,“. U tački 3) reči: „delatnost ribolova,“ brišu se.

Ovom izmenom, delatnost ribolova „premeštena je“ iz treće grupe delatnosti u drugu grupu delatnosti za oporezivanja. Time je polazna osnovica za oporezivanje za ovu delatnosti smanjena sa 75% na 50%.

Posle stava 2. dodaje se stav 3, koja glasi:

„Pravo na paušalno oporezivanje preduzetnika po osnovu proizvodnih delatnosti, odnosno zanimanja iz stava 1. ovog člana, mogu da ostvare i preduzetnici koji u okviru obavljanja delatnosti proizvode i prodaju isključivo sopstvene proizvode.“

Zakonodavac je potvrdio pravo na paušalno oporezivanje za ovu grupu preduzetnika.

U članu 4. stav 3. menja se i glasi:

„U slučaju iz stava 2. ovog člana, polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda za preduzetnike sa sedištem radnje na teritoriji grada Beograda, koja obuhvata područje opštine Voždovac, Vračar, Zvezdara, Palilula, Rakovica, Savski venac, Stari grad, Novi Beograd, Zemun, Čukarica i Surčin određuje se prema srednjoj vrednosti prosečnih mesečnih zarada ostvarenih u tim opštinama, a za preduzetnike sa sedištem radnje na području opštine Lazarevac, Mladenovac, Obrenovac, Barajevo, Grocka i Sopot prema srednjoj vrednosti prosečnih mesečnih zarada ostvarenih u tim opštinama.“

Ovom izmenom iz Uredbe su izbrisane odrednice užeg i šireg područja Grada, a opština Surčin prvi put se pojavljuje u tekstu Uredbe.

Radi se, osim u domenu preciziranja uslova za oporezivanje za preduzetnike sa teritorije Surčina, o terminološkoj promeni.

Iz teksta nije jasno da li se za utvrđivanje visine paušalnog prihoda uzima srednja vrednost svih pobrojanih opština, ili svake opštine ponaosob. Dakle, nije precizirano da li se za opštinu Čukarica uzima srednja vrednost prosečne mesečne zarade na opštini Čukarica, ili se uzima srednja vrednost prosečene mesečne zarade na svim pobrojanim opštinama? Ono što je sigurno je, da se navedenom izmenom ne postiže predvidivost visine paušalnog poreza.

U članu 5. stav 2. menja se i glasi:

„Preduzetnicima kojima je povećana polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda iz stava 1. ovog člana, paušalni prihod se u odnosu na paušalni prihod za prethodnu godinu može uvećati najviše do 10% ukoliko su elementi iz člana 6. ove uredbe koji se primenjuju za obveznika ostali isti i vrednovani na isti način kao za godinu koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez.“

Ovom izmenom brisana je odrednica „u prvoj godini primene povećane polazne osnovice“ pa se ovaj stav više ne odnosi samo na opisanu godinu. Takođe, izvršeno je preciziranje da stav važi u slučaju nepomenjenih elemenata za utvrđivanje visine paušalnog prihoda iz člana 6.

Na ovaj način se postiže da preduzetnici kojima je rešenjem utvrđena visina paušalnog poreza, mogu da predvide da će im taj porez biti uvećavan do 10% godišnje, ukoliko ne menjaju sedište, delatnost, niti druge parametre na osnovu kojih im je taj porez već bio utvrđen. Ipak, skrećemo pažnju da je jedan od elemenata iz člana 6, stav 1. tačka 4) prva alineja “odsustvo konkurencije, lokalne prilike, stanje tržišta (potražnja) i dr. – do plus 100%”, tako da ukoliko Vam se kao preduzetniku poveća potražnja za Vašom delatnošću, uvećanje iznosa je moguće i do 100%.

U članu 6. stav 1. u uvodnoj rečenici reči: „stav 1.“ zamenjuju se rečima: „stav 3.“

Izvršena ispravka stava člana 41. Zakona o porezu na dohodak građana na koji se ovaj član Uredbe poziva.

U tački 3) procenat: „10%“ na oba mesta zamenjuje se procentom: „5%“.

Ovom izmenom povećanje polazne osnovice za utvrđivanje visine paušalnog prihoda smanjeno je sa 10% na 5% po jednom zaposlenom radniku, s tim da uvećanje ne može biti manje od 5% prosečne mesečne zarade iz člana 4. stav 1. ove uredbe.

U tački 7) u uvodnoj rečenici procenat: „300%“ zamenjuje se procentom: „100%“ i alineja prva briše se.

Uticaj ostalih okolnosti limitiran je sa 100% uvećanja u odnosu na dosadašnjih 300%. Poslovna reputacija preduzetnika ukinuta je kao element povećanja polazne osnovice za utvrđivanje visine paušalnog prihoda.

Posle novonastalog stava 3. dodaje se stav 4, koji glasi:

„Za preduzetnika koji započinje obavljanje delatnosti, odnosno koji postane obveznik na paušalno utvrđeni prihod, paušalni prihod utvrđuje se u visini prihoda obveznika koji pod istim ili sličnim uslovima obavlja istu ili sličnu delatnost, a kojima je paušalni prihod utvrđen u skladu sa ovom uredbom.“

Ovom dopunom predviđeno je oporezivanje novoosnovanih preduzetnika na osnovu prihoda postojećih preduzetnika koji pod istim ili sličnim uslovima obavlja istu ili sličnu delatnost. Neko ko započinje preduzetničku delatnost, na osnovu ovako napisane odredbe, ne zna koliki će biti iznos paušalnog poreza pre nego što registruje delatnost, tako da se ovom izmenom ne postiže predvidivost visine oporezivanja.

Dosadašnji stav 3. postaje stav 5.

Tehnička izmena zbog dodatih novih stavova. Ostaje nejasno šta je stav 2 ovog člana.

Ova uredba stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srbije“, a primenjivaće se za utvrđivanje poreza na paušalno utvrđeni prihod počev za 2015. godinu, osim čl. 1. i 4. ove uredbe koji će se primenjivati za utvrđivanje poreza na paušalno utvrđeni prihod počev za 2018. godinu.

Članom 197 Ustava Republike Srbije propisana je zabrana povratnog dejstva zakona i drugih opštih akata. Ustavom je propisano da zakoni i svi drugi opšti akti ne mogu imati povratno dejstvo.

Izuzetno, samo pojedine odredbe zakona mogu imati povratno dejstvo, ako to nalaže opšti interes utvrđen pri donošenju zakona. Kako je ovde reč o podzakonskom aktu – Uredbi – to ne postoji mogućnost retroaktivne primene iste.

Takođe, članom 196 stav 4. Ustava, propisano je da zakoni i drugi opšti akti stupaju na snagu najranije osmog dana od dana objavljivanja i mogu da stupe na snagu ranije samo ako za to postoje naročito opravdani razlozi, utvrđeni prilikom njihovog donošenja. U tekstu izmena i dopuna Uredbe nisu navedeni nikakvi razlozi zbog kojih bi izmene i dopune stupile na snagu ranije od Ustavom propisanog roka.

Ono što je od značaja za preduzetnike kojima još nisu uručena rešenja o paušalnom oporezivanju je to da će, kao i do sada, i sama obaveza plaćanja poreza glasiti na godinu na koju se poresko rešenje odnosi. Dakle preduzetnici će biti u obavezi da izmire razliku između plaćenog iznosa i iznosa utvrđenog rešenjem za tu godinu, bez obzira na datum dostavljanja rešenja. Kamata na razliku ne teče u roku od 15 dana od dana dostavljanja rešenja, a nakon toga se obračunava u skladu sa zakonom.

Možemo zaključiti da su neke od osnovnih posledica izmene i dopune Uredbe:

  • promena grupe delatnosti za delatnost ribolova
  • preciziranje pripadnosti opštine Surčin grupi opština koja je ranijim tekstom Uredbe označena kao uze područje grada Beograda.
  • smanjenje procenta uvećanja po svakom zaposlenom sa 10% na 5% i definisanje minimalnog uvećanja na nivou od 5% prosečne mesečne zarade iz člana 4. stav 1. ove uredbe.
  • smanjenje maksimalnog uvećanja polazne osnovice po osnovu ostalih okolnosti sa 300% na 100% i brisanje reputacije preduzetnika kao osnova za uvećanje polazne osnovice
  • retroaktivna primena izmenjenih i dopunjenih odredbi počev od prihoda za 2015. godinu, osim odredbi člana 1 i 4.

Ovim izmenama i dopunama Uredbe propuštena je prilika da se na jasan i precizan način definiše visina paušalnog poreza za preduzetnike. Niti jednom izmenom ne postiže se predvidivost iznosa visine paušalnog poreza, kako ni pre, tako ni posle registracije preduzetničke delatnosti. U uredbi još uvek figurišu elementi za utvrđivanje koji niti su precizni, niti ih je moguće meriti, što ostavlja mogućnosti za “odokativno” utvrđivanje visine paušalnog poreza. Smatramo da je za uređenje pitanja paušalnog oporezivanja potrebno ili izmeniti član 41 Zakona o porezu na dohodak građana, ili Uredbom dati preciznije, matematičke formule obračuna, koje bi obezbedile da se ova poreska obaveza može odrediti unapred, tako da ne predstavlja neizvesnost za preduzetnike.

 



Marija Đorđić

Rođena je 1984. godine u Beogradu. Završila je X gimnaziju. Na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Beogradu diplomirala je 2008. godine na smeru međunarodna ekonomija. Nakon nekoliko godina rada u spoljnotrgovinskom i IT sektoru, osniva Experta d.o.o, knjigovodstvenu agenciju koja uspešno…… Saznaj više »

Žarko Ptiček

Žarko Ptiček je rođen u Beogradu 1977. godine. Završio Prvu beogradsku gimnaziju i Pravni fakultet Univerziteta Union, član je Statutarne komisije RNIDS. Od 2000. do 2003. godine na Pravnom fakultetu Univerziteta u Beogradu bio administrator studentske računarske mreže sa zadacima…… Saznaj više »